شاید تصور کنید توقیف یک ملک، آپارتمان یا زمین فقط با صدور حکم دادگاه تمام میشود؛ اما واقعیت این است که این فرآیند جزئیات حقوقی مهمی دارد که ناآگاهی از آن میتواند زمان، هزینه و حتی نتیجه پرونده را تحت تأثیر قرار دهد. اگر میخواهید بدانید در چه شرایطی یک مال غیرمنقول قابل توقیف است، چه مراحلی باید طی شود و چه محدودیتهایی در این مسیر وجود دارد، تا پایان این مقاله همراه ما باشید.
توقیف ملک و آپارتمان، یا در مقام تامین خواسته است ویا برای اجرای حکم و نیز یک مال غیر منقول مانند ملک، آپارتمان، زمین و خانه یا بعنوان اصل خواسته توقیف می شود یا بعنوان اموال خوانده و محکوم علیه برای جلوگیری از تضییع اموال و امکان اجرای حکم. منظور از توقیف اموال، جلوگیری از انتقال مال توسط محکوم علیه یا خوانده در طول جریان دادرسی تا مرحله اجرای حکم است.
در یک دادرسی حقوقی توقیف مال ممکن است در طول دادرسی و به موجب دادخواست صدور قرار تامین خواسته انجام شود یا در قالب توقیف در مرحله اجرا و پس از صدور حکم و قطعیت آن.قواعد حاکم بر توقیف در مرحله دادرسی و توقیف در مرحله اجرا هر دو مطابق مقررات قانون اجرای احکام مدنی است و در اکثریت قریب به اتفاق موارد مقررات یکسان و مشابه دارند. توقیف مال غیر منقول از آنجایی که نیاز به انجام اقدام فیزیکی خاصی ندارد و صرفا نمود بیرونی آن دستور دادگاه به اداره ثبت مبنی بر عدم امکان انتقال حقوقی و معاملی ملک است، با توقیف اموال منقول که در آن توقیف فیزیکی هم ضرورت و خصوصیت دارد، متفاوت است.
برای توقیف مال غیر منقول اعم از ملک، خانه، آپارتمان، زمین، ویلا و امثال اینها اگر ملک سابقه ثبتی داشته باشد نزد اداره ثبت و اگر سابقه ثبتی نداشته باشد مطابق ماده 87 به بعد قانون اجرای احکام مدنی قابل توقیف نزد ثالث یا خود شخص بدهکار است. در این رابطه میتوانید با یک وکیل ملکی مشورت کنید.
معرفی مال از محکوم علیه در اجرای احکام
توقیف و تامین اموال غیر منقول
اموال در یک دسته بندی کلی از جهت قابلیت نقل وانتقال فیزیکی از نقطه ای به نقطه دیگر به اموال منقول و غیر منقول تقسیم می شوند. اموال غیر منقول نیز به دودسته اصلی غیر منقول ذاتی و غیر منقول حکمی دسته بندی می شوند.غیر منقول ذاتی مانند خانه، آپارتمان، مغازه، زمین و هر نوع ملک و غیر منقول حکمی (در حکم غیر منقول) مانند درب خانه که به آن ملصق است وکلید ها و پریزهای آپارتمان که به آن متصل است و درختی که در زمین کاشته شده است. علاوه براین تقسیم بندی از جهت امکان توقیف و روش تامین خواسته نیز میتوان اموال غیرمنقول را دسته بندی کرد که در ادامه به آنها اشاره خواهد شد.
اموال غیر منقولی که به ثبت رسیده اند
بخش اجرایی در مورد اموال غیر منقول ثبت شده توقیف مال غیر منقول را با ذکر شماره وپلاک و مشخصات ملک به طرفین و اداره ثبت محل اعلام می کند و اداره ثبت اسناد و املاک ،بر مبنای این اعلام مراتب توقیف اموال را در دفتر املاک ثبت می کند و در خصوص مال غیر منقولی که سابقه ثبت ندارد هنگامی می توان آن مال را به عنوان مال محکوم علیه توقیف کرد که محکوم در آن تصرفات مالکانه داشته باشد و یا اینکه به موجب حکم نهایی مراجع قضایی مالک آن شناخته شده باشد.
ماده 99 و 100 قانون اجرای احکام مدنی موید این تشریفات می باشد. اگر مال غیر منقولی که جهت تأمین خواسته و توقیف اموال به اداره ثبت معرفی می گردد. در اداره ثبت به نام شخص دیگری ثبت شده باشد، اداره ثبت موظف است به صاحب مال اطلاع دهد تا از تضعییع حقوق وی جلوگیری شود.
اموال غیر منقولی که سابقه ثبت ندارند
در خصوص اموال غیر منقولی که فاقد سابقه ثبتی می باشند هنگامی می توان ان مال را جهت تأمین خواسته توقیف نمود که محکوم علیه در ان ملک تصرفات مالکانه نداشته باشد و یا به موجب حکم نهایی مراجع قضایی مالک آن شناخته شده باشد. اگر هم هنوز حکم نهایی صادر نشده باشد امکان توقیف اموال غیر منقول وجود دارد اما تا زمان صدور حکم نهایی امان پرداخت محکوم به از ان وجود ندارد.
متن دادخواست توقیف اموال بدهکار
انواع روش های توقیف اموال
توقیف تأمینی(توقیف اموال در مقام تامین خواسته)
توقیف تأمینی توقیف است که برای حفظ حقوق خواهان و یا محکوم له در (دادرسی فوری) و به عبارت دیگر تأمین خواسته صورت می گیرد و مدعی علیه تا زمان صدور حکم و به صورت موقت از تصرف در اموال خود منع می شود. توقیف تامینی یا همان توقیف اموال در مقام تامین خواسته درصورتی که حکم قطعی به نفع متقاضی تامین خواسته هم صادرشود، تا اجرای حکم ادامه پیدا می کند.
توقیف اجرایی(توقیف درمقام اجرای حکم)
توقیف اجرایی توقیفی است که از طریق اجرای ثبت یا اجرای دادگاه صورت می گیرد که این توقیف مانع از تصرف مالک در مال خود می باشد. البته این عدم امکان تصرف هم شامل تصرف حقوقی میشود وهم تصرف مادی و فیزیکی یعنی محکوم علیه نه میتواند مال خود را بفروشد ونه میتواند از منافع آن بهره ببرد.
استیفای محکوم به از مال توقیف شده
بر اساس ماده 52 قانون اجرای احکام مدنی استیفای محکوم به از مال توقیف شده به عمل می آید و اگر محکوم به از آن بیشتر باشد، وصول محکوم به از سایر اموال محکوم علیه به عمل می آید و به استناد ماده 46 قانون اجرا ی احکام مدنی اگر محکوم به عین معین باشد عیناً و اگر تلف شده باشد قیمت آن به تراضی و در صورت نداشتن توافق، دادگاه تعیین و اگر محکوم به قابل تقویم نباشد محکوم له می تواند دعوای خسارت مطرح نماید.
سوالات متداول در رابطه با توقیف اموال غیر منقول
آیا هر ملکی را میتوان توقیف کرد؟
خیر. توقیف ملک شرایط قانونی خاصی دارد و همه املاک قابل توقیف نیستند. برای مثال، در برخی موارد اگر ملک جزو مستثنیات دین باشد حتی اگر توقیف شده باشد با درخواست مالک و خوانده آزاد میشود؛ همچنین اگر مالکیت آن احراز نشده باشد، امکان توقیف وجود نخواهد داشت.
توقیف ملک چقدر زمان میبرد؟
مدت زمان توقیف ملک به عواملی مانند کامل بودن مدارک، روند رسیدگی دادگاه، استعلام از اداره ثبت و شرایط پرونده بستگی دارد. به همین دلیل نمیتوان برای همه پروندهها زمان مشخصی تعیین کرد.
آیا امکان فروش ملک توقیفشده وجود دارد؟
در حالت عادی خیر. پس از صدور دستور توقیف، نقل و انتقال ملک از نظر قانونی با محدودیت مواجه میشود و هرگونه معامله ممکن است فاقد اثر قانونی باشد یا با مشکل روبهرو شود.
اگر ملک به صورت مشاع باشد، آیا سهم یکی از شرکا قابل توقیف است؟
بله. در صورتی که شرایط قانونی وجود داشته باشد، فقط سهم متعلق به بدهکار قابل توقیف است و این موضوع به معنای توقیف کل ملک یا سهم سایر شرکا نیست.
بعد از توقیف ملک، آیا امکان رفع توقیف وجود دارد؟
بله. در صورتی که بدهی پرداخت شود، اجرای حکم متوقف شود یا دادگاه دستور رفع توقیف صادر کند، امکان آزاد شدن ملک وجود دارد. البته نحوه رفع توقیف به علت توقیف و مرجع صادرکننده دستور بستگی دارد.
راههای تماس و ارتباط با وکیل پایه یک دادگستری – 88019243
