روش فسخ معامله ماشین معیوب!

تقریبا برای همه افراد جامعه و یا نزدیکان ایشان این وضعیت رخ داده است که خودرویی را خریده اند و بعد از معامله احساس کرده اند و یا به طور قطع متوجه شده اند که خودرو معیوب است و آنچه که در ابتدا به نظر رسیده است، نیست!

خصوصا در خرید خودروی کارکرده این وضعیت رخ میدهد و ممکن است مثلا فروشنده نیاز خودرو به تعمیر اساسی یا تصادفی بودن یا خوردگی شاسی یا لو آپشن بودن را بدون پنهان کاری، فریب و تدلیس، به اطلاع فروشنده نرسانده باشد و او نیز خود متوجه این موارد نشده باشد؛ در صورت فریب و پنهانکاری حق اعمال خیار تدلیس(فریب) برای خریدار به وجود میآید و در صورت عدم اعمال عملیات متقالبانه و به اطلاع بزک کردن مورد معامله به طور معمول، نام اختیار فسخ معامله حاصله، خیار عیب است!

معرفی انواع روش های فسخ در قراردادها به طور کلی

فسخ معامله خودرو به دلیل عیب

عیب عبارت است از نقص کالا به گونه ای که از بهای کالا یا انتفاع مطلوب آن بکاهد. با این وجود، تشخیص معیوب بودن یک کالا بر حسب زمان و مکان و به وسیله عرف انجام می گیرد.

بنابراین، نمی توان برای عیب تعریف دقیقی بیان نمود و جهت تشخیص باید به عرف و عادت مراجعه کرد و هر آنچه در عرف به عنوان عیب تلقی می شود، عیب در نظر گرفت زیرا عیب بر اساس  زمان و مکان تغییر می‌ کند و نمیتوان مبنای خاصی برای آن لحاظ نمود.

خیار عیب یک اختیار قانونی برای هر یک از طرفین است که می تواند به موجب آن عقد را منحل نماید بدون این ‌که نیاز باشد طرف مقابل راضی به آن باشد.

توضیح آنکه کسی که کالایی را می خرد و و ثمن آن را می پردازد با این تصور است که آن کالا سالم و بدون عیب است که در اصطلاح حقوق به آن سلامت از عیوب می گویند. در صورت وجود عیب در کالا، مشتری که ضرر کرده است مختار است که کالای معیوب را با اخذ ارش قبول نموده یا آنکه معامله را فسخ نماید.

بنابراین، با وجود عیب در کالا، خریدار دارای دو حق است که در انتخاب هر یک از آن ها مختار است:

• 1- فسخ قرارداد و برگرداندن کالا
• 2- قبول کالای معیوب و دریافت ارش (ارش به مابه التفاوت کالای سالم و معیوب گفته می شود)

در صورت وجود خیار عیب، خریدار می‌تواند با استناد به فسخ به دلیل عیب مورد معامله، اقدام به فسخ معامله نماید.

شرایط ایجاد خیار عیب در معامله ماشین

موجود بودن عیب در زمان عقد: عیب باید در هنگام عقد بیع وجود داشته باشد تا موجب تحقق خیار عیب برای مشتری گردد. البته این اصل استثنائاتی دارد:

• 1) در صورتی که عیب بعد از معامله و قبل از قبض ایجاد شود در حکم عیب سابق است
• 2) در صورتی که عیب بعد از قبض و در زمان خیار مشتری ایجاد شود
• 3) در صورتی که عیب بعد از تسلیم باشد ولی در اثر عیب سابق ایجاد شده باشد 

شخصی بودن مبیع: اگر مبیع کلی باشد پس از آنکه عیب هویدا شد مشتری می تواند بدل آن را طرب کند ولی نمی تواند معامله را فسخ کند مگر اینکه مسئله ای مبیع کلی را منحصر به فرد کرده باشد. اگر مبیع، کلی در معین باشد و در بین مقدار معین، مبیع سالم وجود داشته باشد بایع باید مبیع سالم را تحویل دهد و در صورتی که همه آن ها معیوب باشند حق فسخ بوجود خواهد آمد.

مخفی و پنهان بودن عیب: در صورتی که طرف معامله به خوبی بتواند عیب در مبیع را مشاهده کند به استناد خیار عیب، نمی توان قرارداد را فسخ نمود زیرا دیدن عیب یعنی رضایت خریدار. گاهی عیب پنهان نیست ولی مشتری متوجه آن نیست؛ در این صورت خیار عیب همچنان وجود دارد. بنابراین، ملاک مخفی بودن عیب جهل مشتری می باشد. اگر پس از خرید مشخص شود که خودرو عیب پنهانی دارد که خریدار هنگام معامله از آن بی‌اطلاع بوده، خریدار می‌تواند اعلام کند که خیار عیب دلیل فسخ معامله است. در صورت وجود شرایط قانونی مانند عیب پنهان یا تخلف از شرط، امکان فسخ قرارداد خرید ماشین برای خریدار و فسخ قرارداد فروش ماشین برای فروشنده وجود دارد.

عدم تبری از عیوب: امکان دارد که به هنگاع عقد طرفین از عیوب مبیع و ثمن تبری کرده باشند. شرط تبری از عیوب نوعی اسقاط خیار عیب است. بنابراین، اگر مبیع معیوب باشد مشتری حق فسخ ندارد و با تبری حق فسخ و مطالبه ارش ساق می شود . تبری از عیوب، احتمالا شامل همه عیوب پنهان و آشکار موجود در حال عقد است ولی شمول آن نسبت به عیبی که بعد از عقد ایجاد می شود و معمولا بر عهده فروشنده است جای تردید می باشد.

عیب باید در حین عقد موجود باشد: نسبت به عیوبی که بعد از عقد پدید می آید فروشنده مسئولیتی نخواهد داشت. شعبه 21 دیوان عالی کشور در رای شماره 762 مورخ 1366/12/3 وجود عیب بعد از معامله در مال مورد معامله که به دلیل ماندن در انبار خریدار معیوب شده بود مطرح شد و دادگاه رای بر بی حقی خواهان داده است.
در رای شماره 1597 شعبه 4 دیوان عالی کشور مورخ 1329/10/5 تصریح میکند که صرف وجود عیب هر گاه در زمان عقد محرز نباشد موجب خیار نیست و مشتری باید وجود عیب را حین عقد اثبات کند.
اما در مورد تعیین ارش باید گفت که  اینکه به نظر بعضی از علمای حقوق خیار عیب شامل ارش هم میشود و صرفا ناظر به حق فسخ نیست و در صورتیکه عملی مثل تاخیر در اعمال خیار عیب باعث سقوط آن شود (خیار عیب فوری است-ماده 435 قانون مدنی-) ارش هم ساقط میشود.

لازم به ذکر است که شیوه تعیین ارش به موجب ماده 427 قانون مدنی به این صورت است: ‌قیمت حقیقی مبیع در حال بی عیبی و قیمت حقیقی آن در حال معیوبی به توسط اهل خبره معین شود.اگر قیمت آن در حال بی عیبی مساوی با قیمتی باشد که در زمان بیع بین طرفین مقرر شده است تفاوت بین این قیمت و قیمت مبیع در حال معیوبی ‌مقدار ارش خواهد بود و اگر قیمت مبیع در حال بی عیبی کمتر یا زیادتر از ثمن معامله باشد نسبت بین قیمت مبیع در حال معیوبی و قیمت آن در حال بی عیبی معین شده و‌بایع باید از ثمن مقرر به همان نسبت نگاه داشته و بقیه را به عنوان ارش به مشتری رد کند.

مواردی که نمیتوان معامله ماشین به دلیل عیب را فسخ کرد

1- زمانی است که مبیع نزد مشتری تلف شود و یا مشتری آن را به دیگری انتقال داده باشد
2- زمانی که توسط فعل مشتری یا دیگری تغییری در مبیع ایجاد شده باشد
3- در صورتی که بعد از قبض مبیع عیب دیگری در آن حادث شود مگر اینکه در زمان خیار مختص به مشتری حادث شده باشد که در این صورت ‌مانع از فسخ و رد نیست.

نکات مهم و جمع بندی فسخ معامله خودرو به دلیل عیب

• عقود به دو دسته ی عقود لازم و جایز تقسیم می گردند. عقد جایز عقدی است که هر یک از طرفین هر زمان که بخواهند می توانند آن را برهم بزنند.
• در مقابل در عقود لازم طرفین ملزم به پایبند بودن به قرارداد می باشند مگر آنکه به موجب قانون یا توافق قراردادی اختیار برهم زدن معامله را داشته باشند.
• اختیار برهم زدن معامله یا حق فسخ یا خیارات قانونی عبارتند از خیار مجلس، خیار حیوان، خیار شرط، خیار تاخیر ثمن، خیار رویت و تخلف وصف، خیار غبن، خیار عیب، خیار تدلیس، خیار تبعض صفقه، خیار تخلف شرط، خیار تعذر تسلیم و خیار شرکت. 
• نکته ی قابل توجه در رابط با خیارت قانونی این است که اختیار برهم زدن معامله یک حق قانونی بوده و در عقود لازم بنابر اراده ی صاحب حق قابل اعمال می باشد. این خیارات قانونی قابل اسقاط، انتقال و صلح می باشند. اصلی ترین اثر اعمال خیار انحلال قرارداد است.
• به موجب ماده 422 قانون مدنی، زمانی که در یک قرارداد کالایی به شخصی انتقال یابد که این کالا دارای عیب بوده و شخص انتقال گیرنده در حین معامله علم و اصلاعی نسبت به عیب موجود در کالا نداشته باشد، می تواند عقد را با استناد به ماده ی مذکور فسخ کرده یا آنکه کالا را به همان صورتی که هست قبول نماید و ارش دریافت کند.
• لازم به ذکر است که عیب تنها در مبیع حاصل نمی شود و مستند به ماده 437 قانون مدنی از حیث احکام عیب ثمن شخصی مثل مبیع شخصی است. بنابراین ثمنی که دارای عیب باشد شامل مقررات خیار عیب خواهد شد.
• ماده ی 426 قانون مدنی در خصوص اینکه عیب در یک مال چه چیزی است بیان می دارد تشخیص عیب بر حسب عرف و عادت میشود و بنابر این ممکن است بر حسب ازمنه و امکنه مختلف شود. همچنین عیب کالا باید مخفی باشد و در زمان عقد موجود باشد تا خیار عیب ثابت گردد.
• لازم به ذکر است که مخفی بودن عیب به معنای پنهان بودن آن نیست. در واقع به موجب ماده 424 قانون مدنی عیب وقتی مخفی محسوب است که مشتری در زمان بیع عالم به آن نبوده است اعم از اینکه این عدم علم ناشی از آن باشد که عیب ‌واقعاً مستور بوده است یا اینکه ظاهر بوده ولی مشتری ملتفت آن نشده است.
• بنابراین اگر عیب پوشیده نباشد اما مشتری به هر دلیلی نسبت به آن اطلاع نیابد، خیار عیب برای او ثابت می باشد. لازم به ذکر است که اگر مشتری به عیب کالا اطلاع داشته باشد اما نداند که عیب موجود در مصرف و استفاده از آن کالا اختلال ایجاد خواهد نمود، در این حالت نیز خیار عیب برای او وجود دارد. البته در صورتی که فرد خریدار متخصص باشد، اثبات اینکه او از عیب آگاهی نداشته برعهده ی خود اوست. همچنین به موجب ماده 425 قانون مدنی عیبی که بعد از بیع و قبل از قبض در مبیع حادث شود در حکم عیب سابق است.
• همانگونه که پیش تر بیان شد، مشتری ای که از عیب مبیع آگاه می گردد علاوه بر دارا بودن حق فسخ عقد، می تواند مبیع معیوب را به همان صورت قبول نموده و ارش دریافت نماید.
• نحوه ی محاسبه ی ارش به موجب ماده 427 قانون مدنی خواهد بود. این ماده مقرر می دارد که اگر در مورد ظهور عیب مشتری اختیار ارش کند تفاوتی که باید به او داده شود به طریق ذیل معین میگردد:
• ‌قیمت حقیقی مبیع در حال بی عیبی و قیمت حقیقی آن در حال معیوبی به توسط اهل خبره معین شود.
• ‌اگر قیمت آن در حال بی عیبی مساوی با قیمتی باشد که در زمان بیع بین طرفین مقرر شده است تفاوت بین این قیمت و قیمت مبیع در حال معیوبی ‌مقدار ارش خواهد بود ‌و اگر قیمت مبیع در حال بی عیبی کمتر یا زیادتر از ثمن معامله باشد نسبت بین قیمت مبیع در حال معیوبی و قیمت آن در حال بی عیبی معین شده و‌بایع باید از ثمن مقرر به همان نسبت نگاه داشته و بقیه را به عنوان ارش به مشتری رد کند.
• نکته قابل توجه در رابطه با خیار عیب این است که مشتری همیشه حق فسخ بیع را نداشته و در موارد زیر تنها می تواند کالا را قبول نموده و ارش دریافت کند:
  1. در صورت تلف شدن مبیع نزد مشتری یا منتقل کردن آن به غیر.
  2. در صورتی که تغییری در مبیع پیدا شود اعم از اینکه تغییر به فعل مشتری باشد یا نه.
  3. در صورتیکه بعد از قبض مبیع عیب دیگری در آن حادث شود مگر اینکه در زمان خیار مختص به مشتری حادث شده باشد که در اینصورت ‌مانع از فسخ و رد نیست.
• لازم به ذکر است که انتقال مبیع معیوب به غیر با علم به وجود عیب به دلیل علم شخص به وجود عیب نوعی اسقاط ضمنی خیار عیب بوده و فرد ارش نیز نمی تواند در یافت نماید. اما در حالتی که انتقال بدون وجود عیب باشد تنها حق فسخ ساقط شده و شخص می تواند ارش دریافت نماید.

 الزام فروشنده خودرو به تنظیم سند رسمی

سوال مخاطب برای فسخ معامله ماشین بدلیل معیوب بودن

سوال: حدود ۱۵ روز پیش یک ماشین خریدم .فروشنده با وکالت فروش برای ۱۰ روز بعد وقت تعویض پلاک تعیین کردن.ولی بابت معاینه فنی ماشین از همون روز تو تعمیر گاه هستش.و بابت عیب ماشین که در کامپیوتر ماشین نشون میده قادر به رفتن به معاینه فنی نیست.ومن نمیتونم تعویض پلاک کنم.ایا بعد ۱۵ روز میتونم معامله رو به دلیل عیب ماشین فسخ کنم؟

پاسخ وکیل: در پاسخ به پرسش شما مبنی بر اینکه چگونه می شود بابت عیب ماشین معامله را فسخ کرد باید گفت امکان فسخ معامله در صورتیکه موضوع معامله اعم از ماشین یا هر مال دیگر، معیوب و واجد عیب باشد وجود دارد در صورت وجود عیب اول مراتب فسخ معامله به دلیل عیب را از طریق ارسال اظهارنامه به طرف معامله اعلام نمائید و سپس اقدام به دادخواست فسخ معامله کنید.
نکته حائز اهمیت که باید بدان توجه کنید این است که زمان شروع فوریت کشف خیار برای شما آغاز گردیده و با توجه به اینکه خیار عیب فوری می باشد، باید ابتدا طی اظهارنامه رسمی خواسته خود را به خوانده ابلاغ کنید چراکه اگر از زمان آگاهی شما بگذر و فوریت عرفی رعایت نگردد و اقدامی صورت نگیرد، خیار عیب برای فسخ معامله ساقط میشود و حق مطالبه اَرش نیز از بین می رود.
توصیه می شود قبل از هر اقدامی با یک وکیل متخصص قراردادها و دعاوی حقوقی در تماس و ارتباط باشید و  مشورت نمائید. 

در پاسخ به سوال اینکه آیا امکان فسخ قرارداد خرید ماشین وجود دارد؟ بله، فسخ به دلیل خیار عیب یعنی اگر خریدار پس از معامله بفهمد خودرو عیبی پنهان و پیش از خرید ناشناخته داشته، می‌تواند معامله را یک ‌طرفه برهم بزند و پول خود را پس بگیرد.

وکیل متخصص برای تنظیم متن انواع قرارداد

سوال فسخ قرارداد خودرو به دلیل خیارعیب

سوال: من یه ماشین پراید مدل ۸۶ تاریخ ۹۹.۱۲.۲۰ خریداری کردم.۹۹.۱۲.۲۶ وکالت دادن برا معاینه فنی و تعویض پلاک.۹۹.۱۲.۲۸ هم معاینه فنی خودرو تموم میشد.۴۵ میلیون نقد دادم ۱۵ میلیون رو برا سه ماه چک دادم من ۱۴۰۰.۱.۱۵ رفتم برا معاینه فنی رد شد.چون بالن تا ۲۰۲۱ اعتبار داشت و گفتن باید صفرشو بندازی و ۶ میلیون هم هزینشه علاوه بر اون تو قولنامه نوشته شده فنی به شرط سالم.از وقتی خریدم ماشین صدا میداد.مشکل میل سوپاپ ها حل شد دادم تعمیر.الان گیربکسشم ایراد داره نزدیک ۱ الی ۲ میلیون خرجشه هم مشکل فنی داره هم مشکل معاینه فنی گاز ایا با این همه عیوب من میتونم ماشینو قانونی پس بدم و معامله رو فسخ کنم؟

پاسخ وکیل: ماده 422 قانون مدنی به بیان خیار عیب پرداخته است: اگر بعد از معامله ظاهر شود که مبیع معیوب بوده مشتری مختار است در قبول مبیع معیوب یا اخذ ارش یا فسخ معامله.
ماده 423 همان قانون به بیان ویژگیهای عیبی که با وجود آن میتوان معامله را فسخ کرد پرداخته: خیار عیب وقتی برای مشتری ثابت میشود که عیب مخفی و موجود در حین عقد باشد.
ماده 424 قانون مدنی نیز بیان داشته: عیب وقتی مخفی محسوب است که مشتری در زمان بیع عالم به آن نبوده است اعم از اینکه این عدم علم ناشی از آن باشد که عیب ‌واقعاً مستور بوده است یا اینکه ظاهر بوده ولی مشتری ملتفت آن نشده است.
ماده 426 قانوم مدنی معیار تشخیص عیب را عرفی دانسته است: تشخیص عیب بر حسب عرف و عادت میشود و بنابر این ممکن است بر حسب ازمنه و امکنه مختلف شود.
نکته قابل توجه این است که به موجب ماده 435 قانون مدنی خیار عیب بعد از علم به وجود عیب فورا باید اعمال گردد.
با توجه به موارد مذکور با توجه به عیوب ماشین خریداری شده میتوانید دادخواست اعلام بطلان معامله را به دادگاه ارایه دهید.
بهتر است ابتدائا به موجب اظهارنامه مراتب اعلان فسخ خود را به اطلاع فروشنده برسانید.

پس دادن خودروی معیوب و استرداد وجه

سوال: من یک پراید خریدم. فروشنده به من گفت کاملآ سالم بدون خرجه معاینه فنی نداشت در معاینه فنی گفتند لوازم گاز سوز تعویض و دستی شده روغن سوزی روغن ریزی و مشکلهای زیادی داره به فروشنده گفتم بعد از راضی کردن گفت ماشین پس میگیرم و ماشین دیگه ای میدم من همه مدارک ماشین را تحویل دادم فقط مدرکی که ماشین را تحویل دادم گرفتم الان هم مدعی شده تمام پول را به من داده الان باید چیکار کنم تا پول و خسارت که بالای 900 هزار تومان خرج ماشین کردم را بگیرم ممنون میشم اگه کمکم کنید وکیل بگیرم چطور ؟

پاسخ وکیل: در مورد سوال طرح شده باید گفت که فروشنده به طور صریح هر گونه عیب را از کالا بری کرده است و سلامت کالا را به طور صریح بیان کرده است پس واضح است که اگر عیبی هم در کالا حادث شده باشد، مخفی شده است و فروشنده قصد فریب و تقلب را داشته است و علاوه بر دروغ گویی مخفی کاری هم کرده است.

پس خیار عیب راهی است که قانون برای خریدار با حسن نیت قرار داده است و در صورتی که کالا معیوب باشد می تواند با خیار عیب آن را فسخ کند و هزینه های ناشی از فسخ اعم از افت قیمت کالا یا خرج های انجام شده بر کالا ، هزینه های دادرسی و کارشناسی نیز با فروشنده فریب کار است.

یک راه بسیار خوب هم که در بالا اشاره شد مطالبه ارش است. ارش به معنای تفاوت قیمت سالم و معیوب است. قانون مدنی نیز در ماده 422 نیز مشتری را مخیر به اخذ ارش یا فسخ معامله کرده است. برای تعیین ارش در صورتیکه مشتری آن را مطالبه کند، نسبت قیمت مبیع در حالت معیوبی با قیمت آن در حالت بی عیبی سنجیده می شود و فروشنده باید به همان مقدار از ثمن بکاهد و بقیه را به عنوان ارش به خریدار پس دهد.

البته شما در سه مورد فقط می توانید تقاضای ارش کنید و حق فسخ معامله را نخواهید داشت:

1- هرگاه مبیع نزد شما تلف شود یا به غیر انتقال داده شود.
2- هرگاه تغییری در مبیع ایجاد شود اعم از اینکه مستند به فعل شما باشد یا دیگران
3- هرگاه بعد ازقبض مبیع عیب دیگری در آن حادث شود.

فسخ معامله خودرو به دلیل چپی بودن

سوال: من دیروز خودرویی معامله کردم که بعد از فک پلاک و ثبت سند متوجه شدم خودرو چپیه و قولنامه ای در این مورد ندارم. طرف گفت چون ماشین شرایطی خریدم فردا صبح با صاحب سند اومدن فقط یک شماره ایرانسل از طرف دارم که اونم گفت چند روزی صبر کنید من ۲ میلیون نهایت بتونم بهتون برگردونم.من ی چک تضمین شده بین بانکی به طرف فروشنده دادم به همراه ۹میلیون نقد که عکس چک را هم دارم. آیا میتونم با این شرایط شکایتی تنظیم کنم یا خیر؟

پاسخ وکیل: در پاسخ به سوالی که در خصوص راه ها و امکان فسخ معامله خودرو به دلیل چپی بودن مطرح نمودید باید گفت شما می توانید با استناد به خیار عیب معامله را فسخ نمایید. منتها نکته ی بسیار مهم این است که خیار عیب پس از علم به آن فوری می باشد.

بنابراین زمان شروع فوریت کشف خیار برای شما آغاز گردیده و بدین ترتیب باید ابتدا طی اظهارنامه رسمی خواسته خود را به خوانده ابلاغ کنید چراکه اگر از زمان آگاهی شما بگذر و فوریت عرفی رعایت نگردد و اقدامی صورت نگیرد، خیار عیب برای فسخ معامله ساقط میشود و حق مطالبه اَرش نیز از بین می رود.

لازم به ذکر است که چپی بودن خودرو می تواند موجبی برای اعمال خیار تدلیس نیز توسط شما باشد. به موجب ماده 438 قانون مدنی تدلیس عبارت است از عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود.

بنابراین عیبی که در مبیع پنهان گردیده است و موجب فریب شما در معامله شده است منجر به ایجاد حق فسخ معامله برای شما می شود. خیار تدلیس نیز مانند خیار عیب فوری می باشد و شا می باید مراتب را از طریق اظهارنامه فسخ به اطلاع فروشنده برسانید.

در صورتی که ایشان از فسخ معامله خودداری نمود شما می توانید با تنظیم دادخواست تایید فسخ قرارداد و ثبت آن در دفاتر خدمات قضایی از طریق دادگاه حقوقی فرد مقابل را ملزم به فسخ قرارداد نمایید.

البته در خصوص مورد شما چون معامله شفاهی بوده ابتدا باید وقوع معامله ثابت شود. در این مورد می توانید به ادله ای همچون شهادت شهود استناد نمایید. البته پرداخت خسارت توسط طرف مقابل اقرار ضمنی به وقوع معامله است که می توان به آن نیز استناد نمود. 

در پاسخ به سوال آیا معامله خودرو چپ کرده را میشود فسخ کرد؟ بله، در برخی شرایط معامله خودروی چپ کرده (خودرویی که سابقه واژگونی دارد) را می‌توان فسخ کرد، اما این موضوع بستگی به چند عامل قانونی دارد. اگر فروشنده موضوع چپ‌کردگی خودرو را پنهان کرده باشد یا به‌درستی اطلاع‌ رسانی نکرده باشد، خریدار می‌تواند از طریق دادخواست فسخ معامله یا مطالبه خسارت اقدام کند. اما اگر خریدار هنگام معامله از وضعیت خودرو آگاه بوده و با علم به آن خرید کرده باشد، دیگر حقی برای فسخ نخواهد داشت.

آشنایی با شرایط اساسی صحت معاملات و انواع عقود

مستندات قانونی – فسخ معامله ماشین به دلیل عیب

ماده ۳۹۶ قانون مدنی
خیارات از قرار ذیل‌اند:
۱) خیار مجلس
۲) خیار حیوان
۳) خیار شرط
۴) خیار تاخیر ثمن
۵) خیار رویت و تخلف وصف
۶) خیار غبن
۷) خیار عیب
۸) خیار تدلیس
۹) خیار تبعض صفقه
۱۰) خیار تخلف شرط

ماده ۴۲۲  قانون مدنی
اگر بعد از معامله ظاهر شود که مبیع معیوب بوده مشتری مختار است در قبول مبیع معیوب یا اخذ ارش یا فسخ معامله.
ماده ۴۲۳  قانون مدنی
خیار عیب وقتی برای مشتری ثابت میشود که عیب مخفی و موجود در حین عقد باشد.
ماده ۴۲۴  قانون مدنی
عیب وقتی مخفی محسوب است که مشتری در زمان بیع عالم به آن نبوده است اعم از اینکه این عدم علم ناشی از آن باشد که عیب ‌واقعاً مستور بوده است یا اینکه ظاهر بوده ولی مشتری ملتفت آن نشده است.
ماده ۴۲۵ قانون مدنی
عیبی که بعد از بیع و قبل از قبض در مبیع حادث شود در حکم عیب سابق است.
ماده ۴۲۶ قانون مدنی
تشخیص عیب بر حسب عرف و عادت میشود و بنابر این ممکن است بر حسب ازمنه و امکنه مختلف شود.
ماده ۴۲۷ قانون مدنی
اگر در مورد ظهور عیب مشتری اختیار ارش کند تفاوتی که باید به او داده شود به طریق ذیل معین میگردد:
‌قیمت حقیقی مبیع در حال بی عیبی و قیمت حقیقی آن در حال معیوبی به توسط اهل خبره معین شود.
‌اگر قیمت آن در حال بی عیبی مساوی با قیمتی باشد که در زمان بیع بین طرفین مقرر شده است تفاوت بین این قیمت و قیمت مبیع در حال معیوبی ‌مقدار ارش خواهد بود.
‌و اگر قیمت مبیع در حال بی عیبی کمتر یا زیادتر از ثمن معامله باشد نسبت بین قیمت مبیع در حال معیوبی و قیمت آن در حال بی عیبی معین شده و‌بایع باید از ثمن مقرر به همان نسبت نگاه داشته و بقیه را به عنوان ارش به مشتری رد کند.
ماده ۴۲۸ قانون مدنی
در صورت اختلاف بین اهل خبره حد وسط قیمتها معتبر است.
ماده ۴۲۹ قانون مدنی
در موارد ذیل مشتری نمیتواند بیع را فسخ کند و فقط میتواند ارش بگیرد:
۱- در صورت تلف شدن مبیع نزد مشتری یا منتقل کردن آن به غیر.
۲- در صورتی که تغییری در مبیع پیدا شود اعم از اینکه تغییر به فعل مشتری باشد یا نه.
۳ -در صورتیکه بعد از قبض مبیع عیب دیگری در آن حادث شود مگر اینکه در زمان خیار مختص به مشتری حادث شده باشد که در اینصورت ‌مانع از فسخ و رد نیست.
ماده ۴۳۰ قانون مدنی
اگر عیب حادث بعد از قبض در نتیجه عیب قدیم باشد مشتری حق رد را نیز خواهد داشت.

ماده ۴۳۴ قانون مدنی
اگر ظاهر شود که مبیع معیوب اصلاً مالیت و قیمت نداشته بیع باطل است و اگر بعض مبیع قیمت نداشته باشد بیع نسبت به آن بعض ‌باطل است و مشتری نسبت به باقی از جهت تبعض صفقه اختیار فسخ دارد.

ماده ۴۳۵ قانون مدنی
خیار عیب بعد از علم به آن فوری است.
ماده ۴۳۶ قانون مدنی
اگر بایع از عیوب مبیع تبری کرده باشد به اینکه عهده عیوب را از خود سلب کرده یا با تمام عیوب بفروشد مشتری در صورت ظهور‌عیب حق رجوع به بایع نخواهد داشت و اگر بایع از عیب خاصی تبری کرده باشد فقط نسبت به همان عیب حق مراجعه ندارد.

تماس با دادگران و دریافت وقت مشاوره با وکیل:
  02188019244 – 02188019243

ارتباط با وکیل متخصص قراردادها – 02188019243