حتما شما هم شنیده اید که فروشنده خودرو برای پنهان کردن تصادف و در جهت فریب خریدار، به جای صافکاری متوسل به روش لیسه کشی میشود یا مثلا عیب گریبکسی که زوزه میکشد را با ریختن خاک اره همراه واسکازین نو در گریبکس میپوشاند یاعمر و کارکرد بالا را با کم کرده عدد کیلوتر شمار خودرو میپوشاند!
تمامی اینها مصادیق تدلیس و فریب در معامله خودرو هستند که البته نمیتوان این اعمال را جرم دانسته و مورد مجازات قرار داد (هر چند که در عنصر فریب با کلاهبرداری مشترک هستند)، ولی میتوان تحت عنوان خیار تدلیس تقاضای فسخ معامله را از دادگاه نموده و مطالبه خسارت هم نمود.
عنصر ضروری امکان اعمال خیار تدلیس، فریب و عملیات متقلبانه فروشنده خودرو است بر خلاف خیار عیب، که در آن فروشند اقدام به فریب خریدار نمیکند، بلکه فقط در مقابل عیب سکوت نموده و یا حتی خود نیز از آن بی اطلاع است!
راه های فسخ قرارداد و احکام فسخ معامله
در صورتی که مشخص شود خودرو دور رنگ یا خودرو چپی بوده است، امکان باطل کردن معامله خودرو دور رنگ و باطل کردن معامله خودرو چپی برای خریدار وجود دارد. تدلیس و فروش خودرو دور رنگ و فریب و فروش خودرو چپی از مصادیق معاملات معیوب است که خریدار میتواند برای فسخ یا جبران ضرر اقدام کند.
شکایت از فروشنده برای تعویض پلاک خودرو
راه باطل کردن معامله خودروی دور رنگ و چپی به اسم بی رنگ
- مطابق ماده 438 قانون مدنی تدلیس عبارت است از عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود.
- خیار تدلیس در مواردی پديد مي آيد که يکي از طرفین موضوعي غیرواقعي را واقعي جلوه دهد مانند آنکه وصف کمال در مبیع شرط شود، اما پس از عقد مشخص شود چنین وصفي وجود نداشته است.
- در خیار تدلیس مورد معامله لزوماً نبايد معیوب باشد و يا در مورد آن وصف بخصوصي میان متعاقدين شرط شده باشد، بلکه همانطور که در شرايط تحقق خیار تدلیس بیان خواهد شد، آنچه موضوعیت دارد اقدامات فريبکارانه يکي از طرفین و فريب خوردن طرف ديگر عقد است.
- بنابراین می توان گفت تدلیس، فريبی نامتعارف است که از سوی يکي از طرفین معامله به منظور گمراه نمودن طرف ديگر معامله صورت مي گیرد تا او را به معامله وادار نمايد درحالي که اگر او از واقعیت مطلع بود، به چنین معامله ای اقدام نمی کرد.
- لازم به ذکر است که خیار تدلیس در زمره خیارات مشترک قرار دارد و در کلیە عقود جاری ميشود.
- همچنین باید گفت خیار تدلیس مانند خیار عیب فقط در معاملە عین خارجي جريان دارد و در مال کلی في ذمه ذکر مقدار و جنس و وصف ضروری است و اگر مورد معامله با آنچه در عقد ذکرشده مطابقت نداشته باشد،
- به موجب ماده 275 قانون مدنی وفای بع تعهد صورت نگرفته است و متعهد باید مالی مطابق با آنچه در عقد آمده است تسلیم نماید مگر آنکه در مورد اوصاف مشترک تمامی اقسام کلی تدلیس صورت گرفته باشد، در اين صورت خیار تدلیس در عین کلي نیز قابل تحقق می باشد.
- نکته قابل توجه در خصوص خیار تدلیس این است که تدلیس تنها از سوی طرفین معامله موجب فسخ معامله خواهد شد و اگرتدلیس از جانب شخص ثالث صورت گرفته باشد در صورتی که بدون تبانی با طرف معامله باشد خیار فسخی ایجاد نمی کند. البته در این صورت می توان از باب مسئولیت مدنی طرفی که موجب ورود خسارت شده است را مسئول دانست.
مطابق ماده 440 اعمال خیار تدلیس بعد از علم به آن فوری می باشد. فوریت در اعمال خیار فسخ نیز به معنای این است که صاحب خیار در کوتاهترین مدتی که عرف ایجاب می کند قرارداد را فسخ نماید در غیر این صورت خیار او ساقط خواهد شد.
بنابراین خریدار یا شخص فریب خورده باید فورا و بلافاصله بعد از اطلاع از اینکه فریب خورده است اقدام کند و مراتب را به اطلاع فروشند برساند و در صورت ممانعت او از پس گرفتن کالا، به دادگاه حقوقی دادخواست ارائه دهد.( تدلیس و فروش خودرو دور رنگ و فریب و فروش خودرو چپی مصداق بارز معامله معیوب است که خریدار میتواند برای فسخ یا جبران ضرر قانونی اقدام نماید.)
شرایط تحقق خیار تدلیس در معامله خودرو دور رنگ و چپ شده
1- انجام عملیات فریبکارانه
عملیات فریبکارانه دارای دو عنصر مادی و معنوی می باد. عنصر مادی عملیات فریبکارانه عبارت است از انجام علیات فیزيکي و مادی توسط تدلیس کننده که در گفتار يا کردار وی تجلی می یابد. این عملیات یا بصورن بیان کردن صفات کمالی است که مورد معامله فاقد آن است یا پنهان کردن صفات نقصانی است که مورد معامله دارای آن است.
عنصر معنوی زمانی محقق می گردد که تدلیس کننده اقدامات مادی را با سونیت و به منظور فريب طرف معامله انجام مي دهد. بنابراین عملیات فریب دهنده باید عمدی و به قصد فريب طرف معامله انجام شود و در صورتی که طرف قرارداد اطلاعی نداشته یا به اشتباه افتاده باشد نمی توان تدلی را محقق دانست.
2- فریب خوردن طرف معامله
ارتکاب اعمال فريبنده در صورتي سبب ايجاد حق فسخ مي شود که در طرف عقد مؤثر باشد يعني او را به گونه ای به انجام معامله ترغیب نمايد که در صورت آگاهي از واقع، به انجام معامله رضایت نمی داد.
شرایط صحت و درستی عقد، معامله و قرارداد
الزام فروشنده خودرو به تنظیم سند
پاسخ به پرسش تدلیس و فریب در معامله خودرو
سوال: سلام یه نفر ده ماه پیش تو تهران یه خودروی مزدا 323. چپی و دور رنگ به اسم بیرنگ بهم فروخته. کاری میتونم انجام بدم؟ شکایت تدلیس در معامله فایده ای داره؟
پاسخ وکیل: پاسخ به پرسش شما مبنی بر تدلیس در معامله خودرو (دور رنگ و چپ شده) باید گفت چنین معامله ای صحیح ولی به جهت تدلیس و فریب قابل فسخ است. چراکه سکوت عامدانه طرف معامله درباره عیب کالا در جایی که عرفا می بایست مطرح شود نیز به نوعی تدلیس به شمار می رود. به عمل که طرف شما انجام داده تدلیس در معامله گفته میشود.
تدلیس برای شما به عنوان طرف قرارداد که زیان دیده است حق فسخ ایجاد می نماید. ولی باید توجه داشته باشید که خیار تدلیس فوری می باشد. بنابراین شما می باید در اسرع وقت و پس از اطلاع از تدلیس حق خود را اعمال نموده و با ارسال اظهارنامه به طرف مقابل خواهان فسخ معامله شوید.
در صورتی که طرف مقابل از این امر ممانعت نمود، دادخواست تنظیم نموده و همزمان با دادخواست تایید فسخ به جهت خیار تدلیس، دادخواست استرداد ثمن خود را به محکمه تقدیم نمایید. در صورت صدور حکم به تایید فسخ به جهت خیار تدلیس، حکم جنبه اعلامی داشته و نیاز به صدور اجراییه ندارد.
( در صورت کشف دور رنگ بودن خودرو، خریدار حق دارد برای باطل کردن معامله خودرو دور رنگ اقدام کند.)
گرفتن خسارت به دلیل تدلیس و فریب در فروش خودرو
من ماشینی رو خریدم و بعد از دو ماه متوجه شدم پوسته سیلندر ترک داره و آب کم میکنه و باید تعویض بشه که حدودا ۶ میلیون تومان هزینه داره، و در واقع فریب در فروش خودرو اتفاق افتاده من موضوع رو به فروشنده اطلاع دادم و ایشون خواستار فسخ معامله مسترد کردن ماشین شد، با توجه به اینکه قیمت این ماشین ۱۵ میلیون تومان از زمان معامله گرون تر شده این کار به ضرر من و به نفع فروشنده خواهد بود، بنده دادخواست تامین دلیل عیب خودرو در شورای حل اختلاف دادم و پرونده به کارشناس رسمی ارجاع داده شد و ایشون هم ایراد رو تایید و مبلغ ۶ میلیون تومان خسارت برآورد کردن، آیا با طرح شکایت فریب و تدلیس در معامله خودرو میتونم از فروشنده مطالبه خسارت کنم؟
پاسخ وکیل: در پاسخ به پرسش شما در مورد تدلیس در فروش خودرو و مطالبه خسارت باید گفت سکوت عامدانه طرف معامله درباره عیب کالا در جایی که عرفا می بایست مطرح شود نیز به نوعی تدلیس به شمار می رود. منتها نکته قابل توجه این است که اثبات تدلیس برای شما فقط حق فسخ ایجا می کند و نه دریافت خسارت؛ یعنی چنین نیست که شما مختار باشید معامله فسخ کنید یا خسارت بگیرید.
اما با توسل به ماده 422 از قانون مدنی و خیار عیب و اثبات به معیوب بودن معامله می توانید ارش (مابه التفاوت قیمت مبیع سالم از معیوب) یا همان خسارت بگیرید و البته در فسخ معامله مخیر هستید. نکته مهم اینکه خیار عیب و خیار تدلیس یا فسخ معامله به دلیل عیب یا تدلیس فوریت دارد و زمان زیادی نباید گذشه باشد. به همین خاطر باید مراتب فسخ را هرچه سریع تر از طریق ارسال اظهارنامه به اطلاع فروشنده برسانید.
سوال حقوقی تدلیس و فریب در معامله خودرو
سوال: سلام. بنده ۲۰ روز پیش خودرویی خریدم که کارکرد آن ۱۰۰ هزار کیلومتر بود و بعد از تایید فنی توسط کارشناس مورد تایید خودم معامله خودرو ما انجام شد و همانروز کل پول را به فروشنده پرداخت کردم . بعد از چند روز من خودرو را به تعمیرکار برده ولی متوجه شدیم که کارکرد خودرو دستکاری شده و در واقع ۲ برابر ان که نشان میدهد کارکرد دارد. با این حال من تعویض پلاک کرده و سند را هم بنام خودم زدم .اکنون با توجه به اینکه من قبل از خرید خودرو را به کارشناس خودم نشان دادم ولی متوجه کارکرد ان نشدیم من میتوانم از فروشنده شکایت فریب در معامله خودرو بکنم؟ در اینصورت رای به نفع چه کسی خواهد بود؟
پاسخ وکیل: هر گاه فروشنده در مورد معامله تغییراتی اعمال کند که به واسطه آن خریدار را فریب داده و موجب ترغیب خریدار به انجام معامله شود، خریدار میتواند از خیار تدلیس استفاده نموده و معامله را فسخ نماید. خریدار موظف است برای اعمال خیار تدلیس از زمانی که از وقوع تدلیس آگاه شد فورا آن را اعمال نموده و معامله را فسخ نماید. ماده 339 و 340 قانون مدنی خیار تدلیس را بیان نموده است.
ماده 339 : اگر بایع تدلیس نموده باشد مشتری حق فسخ عقد بیع را خواهد داشت و همچنین است بایع نسبت به ثمن شخصی در صورت تدلیس مشتری.
ماده 340 : خیار تدلیس بعد از علم به آن فوری است.
میتوانید دادخواست خود مبنی بر اعلام فسخ بیع خودرو به سبب اعمال خیار تدلیس را به دادگاه ارائه نمایید.
مستندات قانونی – فریب و تدلیس در معامله خودرو
ماده ۴۳۸ قانون مدنی
تدلیس عبارت است از عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود.
ماده ۴۳۹ قانون مدنی
اگر بایع تدلیس نموده باشد مشتری حق فسخ بیع را خواهد داشت و همچنین است بایع نسبت به ثمن شخصی در صورت تدلیس مشتری.
ماده ۴۴۰ قانون مدنی
خیار تدلیس بعد از علم به آن فوری است.
ماده ۲۷۵ قانون مدنی
متعهدله را نمیتوان مجبور نمود که چیز دیگری به غیر آن چه که موضوع تعهد است قبول نماید اگر چه آن شیء قیمتاً معادل یا بیشتر از موضوع تعهد باشد.
پاسخ داده شده توسط کارشناس حقوقی ما
